Stil varen ...... Zeker de moeite waard!

Artikel - Stil varen ...... Zeker de moeite waard!

HTML Generator Sample Page

Stil varen... Zeker de moeite waard!

Elektrisch cq stil varen wordt net als het elektrisch rijden steeds populairder in Nederland. In Nederland hebben wij zelfs de meeste elektrische boten per vierkante kilometer, en met name in Friesland is de concentratie door stimulering van de overheid soms nog groter. Elektrisch varen wordt vaak nog in de hoek geplaatst van te groene mensen die alleen maar bezig zijn met accu cellen, C10/20 ontladingen en peukert effecten. Naar mijn idee is dit inmiddels zeker niet meer het geval. Als eindgebruiker is het niet strikt noodzakelijk om deze informatie te kennen.

Eerst een klein stukje geschiedenis, met een aantal leuke feiten, die in het voordeel zijn van de elektrisch aandrijvingen. De elektromotor zag het levenslicht in 1834, een kleine 20 jaar daarna werden de eerste batterijen ontwikkeld en geproduceerd. In 1909 werd de eerste elektrische aangedreven veerboot in gebruik genomen. De ontwikkelingen op accu gebied gaan de laatste jaren erg snel, hierdoor zijn de vaartijden enorm verlengt. Vooral de kleinere en krachtigere accu s maken het mogelijk om bijvoorbeeld een snoerloze boorhamer te gebruiken of in 4 seconden met een elektrische productie auto naar de 100 km te gaan. De oprichter van Apple heeft zelfs 2 jet-ski s 100% elektrisch laten varen.

Eerste elektro motor

De elektrische aandrijving heeft zich naar mijn idee inmiddels wel bewezen. Er varen inmiddels diverse sloepen en kleine rondvaart schepen , welke na een nacht laden een volledige dag kunnen varen. Deze schepen kunnen geladen worden aan een gewone huis, tuin en keuken aansluiting.

Belangrijke vragen voordat u overgaat tot aanschaf van een elektrisch aangedreven schip zijn, wat zal mijn gemiddelde vaartijd worden en wat zal mijn gemiddelde vaarsnelheid zijn.Tevens is het vooraf belangrijk om het schip en de motorisering goed op elkaar af te stemmen, zodat er een efficiënt varend schip ontstaat, wat bij de keuze van de motor en het accupakket nog voordelen kan opleveren.

Zeer geschikt elektrisch vaar gebied (de alde feanen Friesland)

Wat is uw vaargebied?

(evt omstandigheden die meer kW vragen)

stromingen

golfslag

stormachtig

snel varend

Aanleg plaats?

stroom aansluiting of evt. voldoende oppervlak voor solar/wind energie

Type schip?

efficiënte rompvorm niet te breed en water lossend, of multihull gewicht van het schip, voldoende ruimte om accu`s te bergen ook met evt. belading aan boord, luchtweerstand (kost extra vermogen bij varen met tegenwind, zeilboten etc.)



We kennen een paar type aandrijvingen:

Aandrijving type

• 100% Elektrisch inboard motor

• 100% elektrisch onderwater motor Pod/ringmotor aandrijving

• Parallel hybride: elektro motor in de aandrijflijn

• Serie hybride: generator in combinatie met pod of inboard motor

Bij de verschillende aandrijf keuzes is een goed gevoel bij uw eigen gebruik erg belangrijk! Een stalen schouw van 6 ton tegen stroom en wind in naar een eiland zonder stroom brengen, verdient zeker geen elektrisch aandrijving, hier is vooralsnog de beste keus het aanschaffen van een diesel motor.

Een sloep van 6,5 meter van 800 kg, welke een dag moet kunnen varen met een gemiddelde van 8 a 9 km per uur, is een goede optie om 100% elektrisch te worden aangedreven. (volgens het principe een dag varen een nacht laden) Wanneer u geen stroompunt in de tuin of haven heeft, of graag wilt varen met snelheden ver boven de rompsnelheid, dan is een parallel hybride aandrijving aan te raden. Een boot van 10 meter lengte met voldoende plaats voor accu s kan ook 100% elektrisch varen, voor langere tochten kan er dan een generator set in de baks kist worden geplaatst , dit is de zogenaamde serie hybride aandrijving. De keuze van een pod/ringmotor of een inboard elektro motor hangt vaak af van de inrichting van het schip.

Het hart van de aandrijving kent een paar verschillende typen motoren met hun bijbehorende rendementen:

DC serie (niet geschikt voor elektrisch varen)

Asynchroon 87%

DC permanent 90%

DC permanent magneet disc 91%

Synchroon 95%

Zoals u ziet zijn de asynchrone motoren (ook wel de werkpaarden van de industrie genoemd) rendement technisch niet de beste motoren, wel zijn ze door hun eenvoudige ontwerp en grote productie aantallen de goedkoopste optie. Dit brengt met zich mee dat er wel extra accu s zullen moeten worden geplaatst, wat ook weer extra kosten en gewicht met zich mee brengt.

De synchroon motoren worden veel gebruikt in onderwater motoren en in de verfijnde industrie, deze motoren hebben een goed rendement maar zijn vaak duurder in de aanschaf.

Vaak wordt bij een hybride configuratie minder naar de efficiency van de elektromotor gekeken omdat de back up altijd aanwezig is. Om de motor harder en zachter te laten lopen worden vaak industrie regelaars gebruikt van bijvoorbeeld Sevcon, curtis of eigenbouw regelaars.

Voordat we naar het meest besproken onderdeel gaan van elektrisch varen “de accu s “eerst een zwaar versimpeld reken model voor bepaling van de accu capaciteit. Een belangrijke som om te onthouden is : voltage x ampère = watt en watt : voltage = ampère

Een sloep van 6 tot 8 meter bij 2 meter van 900 tot 1200 kilo heeft gemiddeld 1 kW nodig om 7 kilometer per uur te gaan en 2 kW voor 9 kilometer per uur.



Dit betekent:

Voor de 7 kilometer per uur ( 8 uur lang) 8000 watt + 5% ( verliezen kabels , warmte etc) = 8400 watt: 48 volt = 175 ampère.

Voor de 9 kilometer per uur ( 8 uur lang) 16000 watt + 5 % ( verliezen kabels, warmte etc) = 16000 watt : 48 volt = 333.33 ampère.

Loodtractie accu set van 600 ampère



Accu typen:

Loodtractie accu s worden veel gebruikt in heftrucks en andere industriële elektrische toepassingen. Deze accu s zijn zeer betaalbaar en kunnen veel ontladingen en eventueel diep ontladingen van 80% aan. Het nadeel is het op niveau houden van het gedemineraliseerd water en de verplichte ontgassing in de afgesloten ruimtes.

AGM accu s ook wel absorbent glassmat batterijen genoemd, bij deze accu s zijn de vloeistof zuren geabsorbeerd opgeslagen in vezelmatten in de accu, waardoor deze op zijn kant kan liggen en niet ontgast of bijgevuld hoeft te worden. Accu s van dit soort zijn gemiddeld 15% duurder als loodtractie accu’s en zijn bestand tot 75% ontlading.

Lithium accu s zijn op dit moment de meest gebruikte high tech accu in de auto s , telefoons, en handgereedschappen, ze zijn erg licht en kunnen tot wel 90% ontladen worden. De accu cellen worden gemonitord en gecontroleerd door bms elektronica. De prijzen zijn gemiddeld 3 tot 4 maal hoger dan AGM accu s. Deze accu s zijn per ampère het meest voordelig maar vragen een behoorlijke investering tijdens de aanschaf.

Wanneer we nu de som van de 7 kilometer boot afmaken, die 175 ampère nodig heeft voor een dag varen, inclusief de agm accu s, betekent het dus dat we 48 volt/250 ampère accu set nodig zijn , 250 ampère:100x75%= 187.5 ampère te consumeren voor varen.

Natuurlijk moet de installatie inclusief de accu lader natuurlijk in een vocht vrije en geventileerde omgeving geplaatst worden. Een accu conditie meter (geen voltmeter) is essentieel in een elektrisch varende boot, dit is de tank meter van de accu s. elke ampère die uit of in de accu gaat wordt hier gemeten en de meter geeft in de meeste gevallen ook een “time to go” aan, wat een goede indruk van de nog te varen tijd geeft.

Tot slot:

Stil varen is een heerlijke manier van (er) varen in ons waterrijke Nederland, die wanneer u uw accu s laad met een groene stroom ook nog zijn steentje bijdraagt aan het milieu. Bij twijfel kunt u natuurlijk altijd eerst een boot huren op diverse plaatsen in Nederland om uit te vinden of stil varen voor u ook de moeite waard is.

Tekst & beeldmateriaal: Klaas Goos

Facebook Comments "Stil varen ...... Zeker de moeite waard!"




                         my-ip