Betrouwbaarheid is onbetaalbaar

Artikel - Betrouwbaarheid is onbetaalbaar

HTML Generator Sample Page

Betrouwbaarheid is onbetaalbaar

De winter staat voor de deur en de eerste nachtvorst van 2013 is alweer een feit. Hoogste tijd om de boot goed tegen de winter te beschermen. Antivries en koelvloeistof gebruiken we zodat onder andere onze leidingen de winter doorstaan en niet stuk vriezen. Op de verpakking wordt aangegeven dat het systeem tot wel -45°C beschermd zal zijn, maar is dat nou wel zo?

Door Walter Knopper

Vorst in Nederland
Op 4 februari 2012 werd er in de Bilt door het KNMI een temperatuur van min 18,9°C gemeten. Als de temperatuur onder min 10 graden zakt is sprake van strenge vorst. Als het kouder wordt dan min 15 graden wordt dat zeer strenge vorst genoemd. Zulke kou komt in ons land niet vaak voor. Een gemiddelde winter telt in De Bilt twee dagen met een minimumtemperatuur onder min 10 graden, maar menig winter gaat voorbij zonder strenge vorst. De laatste jaren echter, hebben we flink kunnen schaatsen, dus van onderwaarderen of bagatelliseren van Hollandse winters mag geen sprake zijn.

Antivries en koelvloeistof voor de motor
Winterklaar maken van de motor doen we door antivries door de motor heen te spoelen, of gebruikt u koelvloeistof? Een klein onderzoekje wees uit dat veel mensen het verschil tussen deze twee niet goed weten. Koelvloeistof bestaat uit een 50/50 mengsel van water, antivries en additieven. Omdat het antivriespakket bestaat uit (ongeveer) 92% glycol, 5% additieven en 3% water, bestaat 100% koelvloeistof uit 51,5% water, 46% glycol en 2,5% additieven. Koelvloeistof is dus met water verdunde antivries!

Koeling van de motor
De motor van een boot kan op drie verschillende manieren worden gekoeld: directe koeling, kielkoeling en interkoeling. Het buitenwater wat door de impellerpomp wordt aangezogen zorgt voor koeling van de motor, dit noemen we directe koeling. Bij kielkoeling, vaak gebruikt bij stalen motorschepen, loopt het koelsysteem via buizen buiten de boot langs de kiel. Bij deze vorm van koeling komt er geen buitenwater in het systeem, maar wordt de warmte afgevoerd doordat buitenwater langs de buizen van het koelsysteem stroomt. Bij de veel voorkomende interkoeling zijn er twee watercircuits aanwezig. Er is een gesloten waterstroom voorzien van koelwater dat door de motor circuleert. Tevens wordt door een impellerpomp buitenwater aangezogen dat via een warmtewisselaar weer overboord wordt gepompt. De warmtewisselaar bestaat uit dunne koperen pijpjes waar het buitenwater langs wordt gepompt. Het hete water van de motor geeft de warmte af in de warmtewisselaar aan de koperen pijpjes die door het buitenwater worden gekoeld.

Winterklaar maken
In de winter heeft het schip met kielkoeling de minste aandacht nodig. Wanneer het systeem gevuld is met koelvloeistof zijn er verder geen voorzorgsmaatregelen nodig. Bij interkoeling en directe koeling is buitenwater nodig en is de kans op vorstschade groot. Het buitenwater dient, voordat een vorstperiode begint, te worden afgetapt. Laat hiervoor de motor maximaal 30 seconden draaien met de buitenwaterkraan dicht. Niet langer i.v.m. beschadiging van de impeller. Nu kunt u antivries door het buitenwatersysteem heen spoelen.

Een gesloten koelsysteem, waar dus geen buitenwater in terecht komt, dient afgevuld te worden met de koelvloeistof die voorgeschreven wordt door de motorfabrikant. Mengen van verschillende koelvloeistoffen of antivries toevoegen wordt ten strengste afgeraden i.v.m. mogelijke corrosie.

Ook het drinkwatersysteem dient beschermd te worden en daarvoor is drinkwaterantivries verkrijgbaar. Dit type antivries is veelal op basis van propyleen glycol en is in geringe concentratie niet giftig. Antivries op basis van ethyleenglycol mag niet worden gebruikt voor drinkwatersystemen, het is uiterst giftig en bestemd voor koeling en bescherming van de motor.

Een product vergelijkingstest:

Drinkwater Antivries
We nemen in de vergelijkingstest twee veelvoorkomende merken drinkwater antivries mee: Talamex en Starbrite. Het etiket van Talamex meldt met grote letters een bescherming tot -45°C en ook op het etiket van Starbrite is deze aanduiding te vinden. Achterop de fles meldt het etiket van Talamex dat leidingen beschermd zijn tegen barsten bij -45°C wanneer deze van koper zijn. Indien de leidingen van plastic zijn (PVC) is dit +20 graden meer en zijn deze beschermd voor barsten tot -25°C. Starbrite voegt hier eerlijkheidshalve aan toe dat de antivries al bij -11°C bevriest. Tevens vermeldt Starbrite dat er propyleen glycol in het product zit wat als niet giftig wordt gezien. Propyleen glycol wordt door de World Health Organization gezien als niet-toxisch bij lage concentratie (!) en mag gebruikt worden in voeding, cosmetica en geneesmiddelen. Talamex meldt geen ‘ingrediënten’.

Koelvloeistof
We kochten een liter huismerk koelvloeistof bij de Karwei op basis van ethaandiol (ethyleenglycol), vijf liter Coolant van Eurol tevens op basis van ethaandiol en vijf liter van Sjippie.
Sjippie meldt dat het product geschikt is voor alle doeleinden dus zowel te gebruiken als koelvloeistof, antivries en drinkwater antivries, het is evenals het product van Starbrite op basis van propyleen glycol. Van de werkbare stof Mono Propyleen Glycol is bekend dat een vloeistof welke daarmee is voorzien wel bevriest, zoals Starbrite aangeeft op de verpakking, maar niet uitzet en dus beschermt tegen het barsten van de leidingen.

We hebben voor alle producten een afsluitbaar stukje drinkwaterleiding genomen en overal exact hetzelfde volume product ingegoten. Vervolgens hebben we de testbuisjes in de vriezer geplaatst die op dat moment een temperatuur van -10°C aangaf. Binnen het uur waren de drie buisjes met de producten van Karwei, Talamex en Starbrite geheel bevroren. Vervolgens hebben we de vriezer op -20°C ingesteld en de producten een week laten liggen. De leidingen van alle buisjes bleven intact en daarmee voldoen alle producten aan de eisen. Zowel Sjippie als Eurol komen glansrijk uit deze vergelijkingstest. Van beide producten nam de viscositeit (stroperigheid) iets toe maar bleven volledig vloeibaar en dat oogt betrouwbaar.

Conclusie
De eerste vorst die het land aandoet wordt aangevoerd door de lucht en niet door het water. Een eerste nacht van matige vorst zal bij een kieljacht zeker niet doordringen tot de motorruimte of tot de drinkwater voorzieningen. Bij een langdurige vorstperiode dalen de temperaturen in de boot navenant mee en kunnen deze ver beneden het vriespunt geraken. Zowel het ‘omni product’ van Sjippie als de motorkoelvloeistof van Eurol bleven in deze test bij -20°C volledig vloeibaar en bieden dus een uitstekende bescherming tegen strenge en zelfs zeer strenge vorst. De drinkwater antivries van Talamex en Starbrite en de motorkoelvloeistof van Karwei waren zeer snel al bevroren; geen van de buisjes is echter gescheurd tijdens het weekje in de vriezer wat de betrouwbaarheid van de werkbare stof aanwijst. Er is bewust gekozen om geen prijzen van de producten te melden immers, betrouwbaarheid is onbetaalbaar.

Facebook Comments "Betrouwbaarheid is onbetaalbaar"